(Oman äidinkielen opetus/Kotikielen opetus/Ylläpitokieli)

Γραφείων Εκπαίδευσης των Δήμων στη μητροπολιτική περιοχή του Ελσίνκι ή αλλού. Τα τμήματα λειτουργούν σε εβδομαδιαία βάση για δύο διδακτικές ώρες και η συμμετοχή σε αυτά είναι δωρεάν, αφού το κόστος λειτουργίας τους χρηματοδοτείται από το φινλανδικό κράτος. Η έναρξη λειτουργίας και διατήρησης των τμημάτων κάθε σχολική χρονιά εξαρτάται από τον αριθμό των παιδιών που θα δηλώσουν συμμετοχή.

Δικαίωμα συμμετοχής
Δικαίωμα συμμετοχής στα ΤΔΜΓ έχουν οι εξής:
1. Γενικά, μαθητές των οποίων μία γλώσσα είναι οποιαδήποτε εκτός των φινλανδικών, των σουηδικών ή των Σάαμι.
Ως προς τα ελληνικά:
2. Οι μαθητές των οποίων η μητρική γλώσσα είναι τα ελληνικά.
3. Οι μαθητές οι οποίοι χρησιμοποιούν τα ελληνικά ως γλώσσα επικοινωνίας με έναν από τους κηδεμόνες.
4. Φινλανδόφωνοι/σουηδόφωνοι μαθητές της Φινλανδίας οι οποίοι έχουν ζήσει στο εξωτερικό και έχουν φοιτήσει για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα στη βασική εκπαίδευση στα ελληνικά.

Τα μαθήματα μπορεί να παρακολουθήσει οποιοδήποτε παιδί βρίσκεται από την 1η έως την 9η τάξη δηλαδή από 7 έως και 16 ετών. Επίσης, μαθητές της προπαρασκευαστικής τάξης του νηπίου (eskari) καθώς και μαθητές Λυκείου μπορούν να συμμετέχουν στα μαθήματα εφόσον υπάρχει ήδη τμήμα χωρίς όμως ο αριθμός τους να συνυπολογίζεται για τη δημιουργία νέου τμήματος. Τα επίπεδα γλωσσομάθειας των παιδιών στα τμήματα είναι διαφορετικά, εφόσον δε συνιστά κριτήριο για τη συγκρότηση των τμημάτων η κοινή ηλικία ή το μαθησιακό τους επίπεδο αλλά η εντοπιότητα, δηλαδή η περιοχή στην οποία βρίσκεται η επίσημη διεύθυνση κατοικίας και το σχολείο στο οποίο φοιτούν.

Πώς γίνονται οι εγγραφές

Τα Γραφεία Εκπαίδευσης των Δήμων μέσω της Γραμματείας ή της Διεύθυνσης του σχολείου όπου φοιτεί κάθε παιδί υποχρεούνται να ενημερώνουν σχετικά με το δικαίωμα των δίγλωσσων παιδιών να διδάσκονται τη μητρική τους γλώσσα μέσω της λειτουργίας τέτοιων τμημάτων. Σε αυτούς τους φορείς μπορεί επίσης να απευθυνθεί όποιος ενδιαφέρεται να εγγράψει τα παιδιά του σε Τμήμα Διατήρησης Μητρικής Γλώσσας (oman äidin kielen opetus/ylläpitokielen).
Για την εγγραφή του μαθήτή στα ΤΔΜΓ δεν αρκεί απλή δήλωση σχετικά με τη μητρική γλώσσα αλλά απαιτείται η συμπλήρωση αίτησης, συνήθως ηλεκτρονικής μέσω της πλατφόρμας Wilma, προκειμένου το παιδί να καταμετρηθεί ως συμμετέχον. Οι εγγραφές γίνονται την άνοιξη χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα παιδί δε μπορεί να ενταχθεί αργότερα μέσα στη σχολική χρονιά σε ένα ήδη υπάρχον τμήμα. Μπορείτε να ρωτήσετε και για τη σχετική αίτηση για την κάλυψη του κόστους των εισιτηρίων μεταφοράς των παιδιών σε περίπτωση που το ΤΔΜΓ λειτουργεί σε απόσταση 5 χλμ. και άνω από το σπίτι του μαθητή (οι κανονισμοί ποικίλλουν ανά Δήμο οπότε ρωτάτε τη Γραμματεία/Διεύθυνση του σχολείου σε κάθε περίπτωση).

Πότε γίνονται τα μαθήματα και πού λειτουργούν ΤΔΜΓ
Τα μαθήματα ελληνικών γίνονται πάντα απογευματινές ώρες σε συγκεκριμένα σχολεία που επιλέγονται από τα Γραφεία Εκπαίδευσης για το σκοπό αυτό.

Στο δήμο του Ελσίνκι τα μαθήματα πραγματοποιούνται κάθε Παρασκευή και ώρα 15.30-17.00 στο Kallion ala-asteen koulu.

Στο δήμο του Έσποο υπάρχουν δύο τμήματα:
Κάθε Δευτέρα στο Kirkkojärven koulu 16.00-17.30
Κάθε Πέμπτη στο Kuitinmäen koulu 16.00-17.30

Στο δήμο του Βάνταα λειτουργούν επίσης δύο τμήματα:
Κάθε Τετάρτη στο Jokiniemen koulu 15.00-16.30
Κάθε Πέμπτη στο Martinlaakson koulu 15.00-16.30

Στο δήμο του Κίρκκονουμμι λειτουργεί ένα τμήμα στο Veikkolan koulu κάθε Τρίτη 14.30-16.00.

Βιβλιογραφία-Πηγές

Ο Σύνδεσμος Διδασκόντων Μητρικής Γλώσσας (Oman äidinkielen opettajatry) αναφέρει τα παρακάτω (στα φινλανδικά):
Η ‘δική μου’ γλώσσα, η μητρική γλώσσα είναι η γλώσσα της καρδιάς, των συναισθημάτων, της ταυτότητας και της σκέψης. Η γλώσσα ενισχύει την πολιτιστική ταυτότητα, τη γνώση του πολιτισμού και τους δεσμούς με τη γλωσσική κοινότητα και την προηγούμενη (εννοείται ως δεύτερη) πατρίδα. Η μητρική γλώσσα είναι επίσης θεμελιώδες δικαίωμα όλων: όλοι οι άνθρωποι που ζουν στη Φινλανδία έχουν το δικαίωμα να αναπτύξουν και να διατηρήσουν τη δική τους μητρική γλώσσα.
Η μητρική γλώσσα είναι η γλώσσα που μαθαίνεται συνήθως πρώτη και με την οποία ταυτιζόμαστε. Ένα δίγλωσσο άτομο έχει το δικαίωμα να καθορίσει τη μητρική του γλώσσα και μπορεί να έχει μία ή περισσότερες. Η γλώσσα είναι σημαντική τόσο για την επίγνωση του εαυτού του όσο και για την ένταξη σε μια κοινότητα που μιλάει τη συγκεκριμένη γλώσσα. Είναι σημαντικό το παιδί να μάθει τη μητρική του γλώσσα αρκετά καλά, καθώς η μητρική γλώσσα είναι η βάση για τη σκέψη και την ισορροπημένη ανάπτυξη της συναισθηματικής ζωής του παιδιού. Η μητρική γλώσσα είναι επίσης ένα σημαντικό εργαλείο για την εκμάθηση άλλων γλωσσών καθώς και για τον ενστερνισμό άλλων γνώσεων. Η καλή γνώση της μητρικής γλώσσας κάποιου υποστηρίζει επίσης τη μελέτη άλλων μαθημάτων. Η γλώσσα είναι πηγή δύναμης τόσο για τον χρήστη της γλώσσας όσο και για τη γύρω κοινωνία. Κάθε μητρική γλώσσα είναι πολύτιμη και άξια προστασίας.

Πηγή: http://www.ok-opet.fi/ (στα φινλανδικά)

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από τον οδηγό «Η μητρική μου γλώσσα» που εξέδωσε το 1999 το «Εθνικό Συμβούλιο για την Εκπαίδευση» στη Φινλανδία, σχετικά με τη διατήρηση και καλλιέργεια της μητρικής γλώσσας.

«Ένα παιδί που από μικρή ηλικία έχει έρθει σε επαφή με δύο διαφορετικές γλώσσες έχει την ευκαιρία να γίνει δίγλωσσο.Ταυτόχρονα είναι γλωσσικά και κοινωνικά έτοιμο να προσαρμοστεί σε δύο διαφορετικά πολιτιστικά περιβάλλοντα. Η γνώση δύο γλωσσών θα του προσφέρει τη δυνατότητα να αναπτύξει σχέσεις με ανθρώπους και από τα δύο γλωσσικά περιβάλλοντα, εμπλουτίζοντας έτσι τη μελλοντική του κοινωνική ζωή. Επίσης θα ενισχυθεί η αντίληψη της ταυτότητάς του με αποτέλεσμα να τα καταφέρνει καλύτερα τόσο μέσα όσο κι έξω από το σπίτι του.

Θα πρέπει να ενθαρρύνουμε τους γονείς και να τους ενημερώσουμε. Αξίζει να βοηθήσουν τα παιδιά τους να καταλάβουν τη σπουδαιότητα και την αξία της γνώσης δύο διαφορετικών γλωσσών. Αποτελεί θετική επίδραση και ώθηση για τα παιδιά, όταν αντιλαμβάνονται ότι και οι δύο γονείς τους εκτιμούν και στηρίζουν τη μητρική (ή πατρική) τους γλώσσα παράλληλα με τη γλώσσα της χώρας υποδοχής όπου ζουν και μεγαλώνουν.

Συνήθως στο σπίτι, το παιδί μαθαίνει φυσικά κι αβίαστα τη μητρική του γλώσσα από τους γονείς, τα αδέλφια και τους άλλους συμπατριώτες του στη καθημερινή τους επαφή. Το διάβασμα, στη συνέχεια, φέρνει το παιδί σε επαφή με το γραπτό λόγο. Οι γονείς θα πρέπει να ενθαρρύνουν και να συνηθίζουν τα παιδιά τους στην ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων, διαβάζοντας οι ίδιοι δυνατά ιστορίες και παραμύθια τόσο στην καθομιλουμένη γλώσσα, που μπορεί να μιλά ο ένας γονιός, όσο και στη δεύτερη, που μπορεί να μιλά ο άλλος. Έτσι το παιδί έρχεται σε επαφή με το κοινωνικό και πολιτιστικό υπόβαθρο των γονιών του και καλλιεργείται το δικό του, εμπλουτίζεται το λεξιλόγιό του και πιθανότατα θα ενισχυθεί θετικά η διάθεσή του απέναντι στο διάβασμα γενικότερα.

Ο στόχος του φινλανδικού δημοτικού σχολείου είναι να προσφέρει στο παιδί ένα δίγλωσσο μοντέλο που να είναι όσο το δυνατό περισσότερο λειτουργικό. Όμως, η διδασκαλία που παρέχεται από το σχολείο και τον παιδικό σταθμό δεν επαρκεί για να γίνει εφικτός ο παραπάνω στόχος. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να ενισχύεται με την προφορική χρήση της γλώσσας στο σπίτι κι έξω από αυτό. Στο παιδί θα πρέπει να επιτρέπεται να μιλά, να διαβάζει, να τραγουδά, να γράφει και γενικά να δραστηριοποιείται στη χρήση της μητρικής του γλώσσας. Μόνο με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν από κοινού το σπίτι και το σχολείο να προωθήσουν την εξέλιξη του παιδιού και στις δύο γλώσσες».

Πηγή: https://www.oph.fi/fi (στα φινλανδικά, σουηδικά και αγγλικά)

Άλλοι χρήσιμοι σύνδεσμοι:
https://www.finlex.fi/fi/laki/alkup/2009/20091777
https://www.kieliverkosto.fi/fi/journals/kieli-koulutus-ja-yhteiskunta-huhtikuu-2017/nakokulmia-oman-aidinkielen-opetukseen-kuntien-kirjavat-kaytanteet
https://www.oph.fi/sites/default/files/documents/179673_oma_mieli_oma_kieli_1.pdf